Những năm đầu thập niên 1990, việc thực hiện một giao dịch thanh toán quốc tế không hề đơn giản. Mọi lệnh chuyển tiền liên quan đến tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam đều bị kiểm soát rất chặt. Trong khi đó, hệ thống thanh toán quốc tế hiện đại khi đó vẫn còn xa lạ: Internet chưa phổ cập, không có SWIFT phổ biến như sau này.
Sớm xác định thanh toán quốc tế là một hướng đi quan trọng, ngay khi chuẩn bị thành lập ngân hàng, những người khởi sự đã bắt đầu tìm cách kết nối với các tổ chức tài chính nước ngoài. Anh Chu Quang Thứ cùng anh Trần Xuân Bách chủ động liên hệ với Societe Generale – tập đoàn dịch vụ tài chính lớn của châu Âu với lịch sử gần 200 năm để thiết lập quan hệ đối ngoại. Anh Vương Đình Lam sang tận Nhật Bản để làm việc với Sumitomo Bank, một trong những ngân hàng lâu đời nhất của Nhật.
Ở thời điểm Việt Nam còn bị cấm vận, những chuyến đi ấy không chỉ để tìm kiếm đối tác, xây dựng quan hệ… mà còn là những bước thử đầu tiên để học cách bước ra thị trường quốc tế.
Nhưng việc khó nhất vẫn nằm ở phía sau. Khi bắt đầu triển khai thanh toán quốc tế, cán bộ MSB gần như không có sẵn tài liệu hay quy trình để học. Những kiến thức bây giờ có thể tìm thấy chỉ sau vài phút tra cứu, khi ấy phải đi hỏi từng người, chép từng mẫu giấy tờ và tự mày mò từng bước.
Ngày đó, để xây dựng nghiệp vụ thanh toán quốc tế một cách bài bản, cán bộ MSB phải trực tiếp đến Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam để xin từng mẫu chứng từ. Ban ngày làm việc ở ngân hàng, buổi tối anh chị em lại tranh thủ đến nhà ông Bùi Khẩn – chuyên gia đối ngoại lâu năm của Ngân hàng Ngoại thương đã nghỉ hưu để học hỏi kinh nghiệm, chép lại từng mẫu thư giao dịch quốc tế, từng cách thiết lập quan hệ đối ngoại với ngân hàng nước ngoài.
Mọi thứ đều phải học từ đầu, Tiếng Anh của nhiều người khi ấy vẫn còn “bập bõm”. Nhưng nếu không biết tiếng Anh thì gần như không thể làm thanh toán quốc tế. Vì thế, anh chị em lại tự học thêm sau giờ làm. Có người cặm cụi dịch từng mẫu điện Telex. Có người ngồi tra từ điển để viết từng bức thư gửi đối tác nước ngoài. Có hôm mọi người ngồi với nhau đến khuya chỉ để sửa một biểu phí hoặc rà soát lại một mẫu điện chuyển tiền.
Theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước, ngay từ những năm đầu MSB đã phải thực hiện báo cáo thường niên (Interim Report). Nhưng lúc đó, như chưa ai có kinh nghiệm làm báo cáo theo chuẩn quốc tế. Bản Interim Report đầu tiên được in đen trắng. Mọi người nhớ lại những ngày “toát mồ hôi” vì không biết phải bắt đầu từ đâu. Cuối cùng, một nhân sự bên VOSA đồng ý hỗ trợ dịch tài liệu để cả nhóm hoàn thành bản báo cáo đầu tiên.
Có những việc bây giờ nghe rất nhỏ, nhưng vào thời điểm ấy, mỗi việc hoàn thành được đều giống như mở thêm một cánh cửa mới. Dần dần, những giao dịch quốc tế đầu tiên của MSB bắt đầu vận hành ổn định.
Các khoản chuyển tiền của doanh nghiệp hàng hải, hãng tàu được xử lý đúng hạn. Những giao dịch thanh toán quốc tế đầu tiên mang về nguồn thu đủ để duy trì hoạt động cho Hội sở. Và quan trọng hơn, nó giúp MSB từng bước học được cách vận hành của một ngân hàng hiện đại theo chuẩn mực quốc tế.
